Gömrük ödənişlərinin məbləği birbaşa malın gömrük dəyərindən asılıdır. Bu göstərici idxal əməliyyatında ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biridir, çünki o, sadəcə invoysdakı rəqəm deyil.
Gömrük dəyəri invoys qiymətindən nə ilə fərqlənir?
Gömrük dəyəri malın sərhədə qədər çatdırılması ilə bağlı xərcləri də əhatə edə bilər. Çatdırılma şərtindən (Incoterms) asılı olaraq dəyərə aşağıdakılar daxil edilə bilər:
Məhz buna görə EXW və CIF şərtləri ilə gətirilən eyni malın gömrük dəyəri fərqli olur.
- malın özünün qiyməti
- sərhədə qədər daşıma xərcləri
- yükləmə-boşaltma və sığorta xərcləri
- vasitəçi haqqı, qablaşdırma dəyəri
- lisenziya ödənişləri, əgər onlar satış şərtidirsə
Dəyərin müəyyən edilməsi metodları
Beynəlxalq təcrübədə altı metod ardıcıl qaydada tətbiq olunur. Növbəti metoda yalnız əvvəlkini tətbiq etmək mümkün olmadıqda keçilir:
- əməliyyat dəyəri metodu — faktiki ödənilmiş və ya ödənilməli qiymət əsasında; əsas və ən çox işlənən metoddur
- eyni malların əməliyyat dəyəri üzrə metod
- oxşar malların əməliyyat dəyəri üzrə metod
- çıxılma metodu — malın daxili bazarda satış qiyməti əsasında
- toplama metodu — istehsal xərcləri və mənfəət əsasında
- ehtiyat metod — yuxarıdakılar tətbiq edilə bilmədikdə
Dəyər niyə mübahisələndirilir?
Gömrük orqanı bəyan edilmiş dəyəri əsaslandırılmamış hesab edərsə, əlavə sənəd tələb edə və ya dəyəri özü müəyyən edə bilər. Ən çox rast gəlinən səbəblər:
- bəyan edilmiş qiymətin oxşar mallar üzrə göstəricilərdən xeyli aşağı olması
- ödənişi təsdiq edən sənədlərin natamam olması
- daşıma və sığorta xərclərinin ayrıca göstərilməməsi
- kontrakt, invoys və bank sənədləri arasında uyğunsuzluq
Riski necə azaltmaq olar?
Konkret yükün gömrük dəyərinin necə formalaşacağını əvvəlcədən qiymətləndirmək mümkündür. Kontrakt və invoys şərtlərini bizə göstərsəniz, ödənişlərin təxmini məbləğini və hansı sənədlərin əsaslandırma üçün lazım olacağını bildirərik.
- kontraktda qiymətin formalaşma qaydasını açıq yazın
- daşıma, sığorta və vasitəçi xərclərini sənədlə təsdiq edin
- ödənişi təsdiq edən bank sənədlərini saxlayın
- çatdırılma şərtini bütün sənədlərdə eyni göstərin
Sualınız qaldı?
Gömrük rəsmiləşdirilməsi ilə bağlı konkret vəziyyətinizi müzakirə etmək üçün bizimlə əlaqə saxlayın — peşəkar komandamız qanunvericilik çərçivəsində izah verəcək.
